Attika (Grieks: Αττική = Attikí) is de naam van een driehoekig schiereiland in Midden-Griekenland (circa 2650 km²), aan twee zijden omspoeld door de Egeïsche Zee en in het noorden begrensd door de landschappen Megaris en Boeotië. Het is tevens één van de dertien regio's van Griekenland. (kaart)

De bodem is schraal en onvruchtbaar. Van alle kanten lokt de zee. In het noorden waken de bergen. Deze geografische achtergrond verklaart voor een groot deel het verloop der geschiedenis van Attika. Bij de prehelleense bevolking van het neolithisch tijdperk voegden zich achteraf Achaeërs, Ioniërs en Aegeeërs (de volksbeweging der Doriërs ging aan Attika voorbij).

De gemengde bevolking verdeelde zich spoedig over een hele reeks kleine staatjes waarvan Eleusis, Brauron, en de vier-stedenbond of tetrapolis van Marathon (Marathon, Tricorynthus, Oenoë en Probalinthus) de voornaamste waren. Tussen 1000 en 800 v. Chr. sloten al deze staatjes zich door sunoikismos (synoecisme) aaneen tot één enkele polis of stadstaat, met Athene als centrum. Ten gevolge van deze vreedzame ontwikkeling vielen voortaan Athene en Attika samen en werden alle bewoners van Attika Atheense onderhorigen.

Een geschiedenis van Attika, onderscheiden van de Atheense, is bij gevolg niet denkbaar vanaf deze periode.

De geografische gesteldheid heeft ook na de politieke eenmaking van Attika nog invloed uitgeoefend op de indeling der bevolking, zowel politiek als economisch. Ten tijde van Solon en Pisistratus onderscheidde men drie grote territoriale partijen, die hun naam ontleenden aan de streek waar zij de meeste aanhangers hadden: de Pedieis in de vlakten (de behoudende grondbezitters en rijke boeren), de Diakrioi of bergpartij (de radicaalgezinde kleine boeren, houthakkers, mijnwerkers en herders) en de Paralioi langs de kust (de middenstand van vissers, kleine handelaars en zeevaarders). De Diakrioi en de Paralioi waren een grote steun voor de kleine boeren uit de vlakte, die een ongelijke strijd moesten voeren tegen de niets ontziende grootgrondbezitters. Ook Clisthenes behield, naast zijn verdeling van Attika in 10 phylen (districten) en 100 demen (gemeenten), een drieledige indeling van het grondgebied: hij onderscheidde de stad met de omringende vlakte, de kust en het bergland, telkens onderverdeeld in 10 trittyen. Hij brak evenwel de macht der territoriale partijen en meteen die der conservatieven, doordat elk van zijn politieke phylen was samengesteld uit één trittys van de vlakte, één van de kust en één uit het berg land, aangeduid door het lot.

Attika is verder onderverdeeld in vier departementen (nomos):

• Athene
• Oost-Attika
• Piraeus
• West-Attika
  

Sounion:

Vouliagmeni:

Athene is een departement (nomos) in de Griekse regio Attika. Het bestuurlijke centrum is de gelijknamige gemeente Athene en het departement heeft 2.664.776 inwoners (2001). Het departement valt voor een groot deel samen met de agglomeratie Athene en grenst in het noorden en oosten aan het departement Oost-Attika, in het zuiden aan het departement Piraeus en in het zuiden aan de Saronische Golf. De grootste steden zijn, na Athene zelf Peristeri en Kallithea.

Piraeus is een departement in de regio Attika. De hoofdstad is het gelijknamige Piraeus en het departement heeft 541.504 inwoners (2001). Het departement omvat naast Athene de havenstad Piraeus en het omliggende stedelijke gebied, ook de Saronische eilanden in ruime zin, waaronder Salamis, Egina en Hydra. Daarnaast hoort ook een stuk land op de Peloponnesos, omsloten door het departement Argolis (het schiereiland Methana en omgeving) tot het departement Piraeus. Tot slot ligt ook het, ten zuiden van de Peloponnesos gelegen en bijna 200 km van de stad Piraeus gelegen eiland Kythira, en het kleinere, richting Kreta gelegen Antikythera, in het departement.

verblijf

Meer weten